Een persoonlijk verhaal als fotografisch vertrekpunt
De basis van de Love Letters from the War tentoonstelling ligt in een bijzondere vondst: bijna duizend brieven van Ketterers grootvader Karl, een Duitse soldaat aan het oostfront tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Karl, een dertigjarige leraar, wordt in 1943 opgeroepen voor militaire dienst en belandt in Oekraïne als cartograaf. Zijn brieven vormen een intiem verslag van het dagelijks leven aan het front — niet heroïsch, maar menselijk en kwetsbaar. Hij schrijft over:
- het gemis van zijn vrouw en jonge dochter
- twijfels over het systeem waarin hij terecht is gekomen
- de harde realiteit van oorlog
- kleine momenten van schoonheid en hoop
Juist die combinatie maakt het project fotografisch interessant: het gaat niet alleen om wat er gebeurde, maar om hoe het werd beleefd.
Hoe vertaalt Ketterer brieven naar beeld?
Wat deze tentoonstelling onderscheidt van klassieke documentaire fotografie, is de manier waarop beeld en verhaal worden opgebouwd. Ketterer combineert drie visuele lagen:
- Authentieke zwart-witfoto's en tekeningen van zijn grootvader
- Archiefmateriaal dat het historische kader versterkt
- AI-gegenereerde beelden in kleur, gebaseerd op beschrijvingen uit de brieven
Die laatste laag is essentieel. Waar geen foto's bestaan, ontstaat via kunstmatige intelligentie alsnog een visuele interpretatie. Niet als vervanging van fotografie, maar als uitbreiding ervan.
Voor fotografen roept dat interessante vragen op:
Wanneer is een beeld 'documentair'? En hoe ver mag je gaan in het reconstrueren van een werkelijkheid die niet meer bestaat?
De rol van AI binnen documentaire fotografie
Ketterer gebruikt AI niet als gimmick, maar als een bewuste artistieke keuze. Zijn fotografische kennis stuurt het proces, waardoor de beelden consistent blijven met zijn visuele signatuur.
Dat maakt deze tentoonstelling relevant voor fotografen die experimenteren met nieuwe technieken. Het laat zien dat:
- AI kan functioneren als verlengstuk van je fotografische visie
- historische verhalen op nieuwe manieren verteld kunnen worden
- de grens tussen werkelijkheid en interpretatie steeds fluïder wordt
Tegelijkertijd blijft de emotionele kern onaangetast: de brieven zelf.
Film als verlengstuk van het fotografische werk
Naast de beelden presenteert Ketterer ook een korte film van negen minuten. Hierin worden fragmenten uit de brieven voorgelezen, begeleid door dezelfde visuele mix van archiefmateriaal en AI-beelden.
De film versterkt de ervaring: waar fotografie stil is, voegt geluid en timing een extra laag toe aan het verhaal. Het maakt de tentoonstelling niet alleen visueel, maar ook narratief sterker.
Waarom dit werk vandaag zo actueel voelt
Hoewel de brieven meer dan tachtig jaar oud zijn, voelen ze verrassend dichtbij. Twijfel, verlies en de zoektocht naar menselijkheid in een onmenselijke situatie zijn thema's die opnieuw relevant zijn.
Een van de meest indringende passages vat dat samen:
"Alle meine Briefe sollten und sollen im schönsten Sinne immer Liebesbriefe sein…"
Het onderstreept de kern van de tentoonstelling: zelfs in oorlog blijft liefde een keuze.
Over Hanno Ketterer
Hanno Ketterer (1967) is fotograaf en beeldend kunstenaar, woonachtig in Amsterdam. Na een carrière van meer dan vijfentwintig jaar in de managementconsultancy besloot hij zich volledig op beeld te richten en startte hij in 2022 aan de Fotoacademie.
Love Letters from the War is zijn afstudeerproject (2025) en markeert direct zijn positie als maker die klassieke fotografie en nieuwe technologieën met elkaar verbindt.
Praktische informatie
De Love Letters from the War tentoonstelling is te zien van 28 maart 2026 tot en met 9 mei 2026 bij:
Pennings Foundation
Geldropseweg 63
5611 SE Eindhoven
Opening: zaterdag 28 maart 2026, 15.00 – 17.00 uur
De galerie is geopend van woensdag t/m zaterdag van 12.00 tot 17.00 uur en op afspraak.
Waarom je deze tentoonstelling als fotograaf niet mag missen
Deze tentoonstelling laat zien dat fotografie niet stil hoeft te staan. Door brieven, archiefmateriaal en AI samen te brengen, ontstaat een nieuwe vorm van visuele storytelling.
Voor wie bezig is met documentaire fotografie, conceptueel werk of nieuwe beeldtechnieken, is dit een inspirerend voorbeeld van hoe je verleden, techniek en emotie kunt samenbrengen tot één krachtig geheel.
