De komst van de Canon EOS 5DS en 5DS R was de afgelopen weken geen geheim meer. Nu trekt Canon officieel het doek van de nieuwe camera's. Canon Europa organiseerde op 4 februari in Londen een evenement, waar de toestellen gepresenteerd werden aan de pers. Wij waren aanwezig en kregen kort de kans om de camera's uit te proberen.
Sinds de introductie van de 36-megapixel Nikon D800 in 2012, moest Canon de concurrent voor laten gaan in de megapixelrace. De honger naar meer pixels leek even verdwenen, maar daar komt nu verandering in met de introductie van de Canon EOS 5DS en 5DS R. Beide toestellen beschikken over een fullframe-sensor met resolutie van 50,6 megapixels. Dergelijke resoluties waren voorheen enkel beschikbaar bij middenformaatcamera's.

Behuizing
Plak je het naamplaatje van de Canon EOS 5DS en 5DS R af, dan zijn de nieuwe camera's nauwelijks te onderscheiden van de EOS 5D Mark III. De behuizing oogt grotendeels gelijk en ook de menustructuur is bekend. Het 3.2-inch lcd met 1,04 miljoen beeldpunten is van het Clear View II-type, met anti-reflectieve coating. De optische zoeker is flink van formaat en geeft honderd procent van het beeld weer.
De nieuwe camera's zijn echter geen complete kopie van de 5D Mark III. Volgens Canon is het chassis in de behuizing een stuk steviger gemaakt. Nieuw is het Custom Quick Control-scherm, wat je volledig met instelopties naar wens kunt inrichten.

50,6-megapixelsensor, ontwikkelt door Canon
Voor de introductie van de EOS 5DS en 5DSR gingen er geruchten dat de 50,6-megapixelsensor mogelijk een ontwerp van Sony zou zijn. Canon heeft dat opgemerkt, want tijdens de perspresentatie wordt benadrukt dat het gaat om een chip die volledig in eigen huis is gemaakt.
De sensor beschikt in totaal over 53 megapixels, waarvan er 50,6 gebruikt worden voor het eindresultaat. Dat levert foto's op met een resolutie van 8688 x 5792 pixels. Het iso-bereik loopt van 100 tot 6400 en is uit te breiden naar iso 12.800.
Hoe de chip presteert op hoge iso-waarden zal moeten blijken uit tests. De fabrikant stelt tijdens de presentatie dat veel van de huidige camera's 'alles' proberen te zijn. Canon zet de EOS 5DS en 5DSR in de markt als specialistische stukken gereedschap en mikt vooral op fotografen die landschappen, architectuur, producten en portretten in de studio fotograferen.
De enorme resolutie stelt je in staat om crops te maken zonder veel aan beeldkwaliteit te verliezen. Dat kan al in de camera met de 1,3x en 1,6x crop-modus. Je houdt dan respectievelijk 30,5 en 19,6 megapixels over, terwijl het bereik van je objectieven wordt vergroot door de extra 'cropfactor'. Je kunt ook kiezen voor een crop met 1:1-verhouding. Bij gebruik van de crop-standen kun je er voor kiezen om de zoeker deels te verduisteren, of alleen de lijnen weer te geven.
Het is ook mogelijk om kleinere raw-bestanden te schieten, maar wel de volledige sensor te gebruiken. Kies je voor M-RAW, dan resulteert dat in 28-megapixelfoto's. Bij gebruik van S-RAW houd je 12,4 megapixels over.
Fine Detail Picture Style
Canon voorziet de camera's van een nieuwe 'Fine Detail' Picture Style. Schiet je in jpg, dan moet deze instelling voor maximale details en scherpte zorgen. De stijl geeft je controle over drie verschillende verscherpingparameters die worden toegepast op de jpg-bestanden.

Canon EOS 5DS R met 'Low-pass cancelation filter'
Steeds vaker kiezen fabrikanten voor het weglaten van het low-pass-filter. Dit filter voorkomt moiré, maar maakt het eindresultaat ook iets minder scherp. Canon past met de EOS 5DS en 5DS R dezelfde strategie toe als Nikon deed in 2012 met de D800 en D800E: er komt een versie met low-pass-filter en een variant 'zonder' filter. De D800E was destijds uitgerust met een 'low-pass cancelation filter', een filter dat het effect van het low-pass-filter annuleert. Vanaf de D810 liet Nikon het low-pass-filter volledig achterwege.
De Canon EOS 5DS R bevat ook een 'low-pass cancelation filter', dat in feite niets doet. Volgens Canon is dat handiger, want de camera's kunnen zo exact gelijk geproduceerd worden. Zou het filter op de 5DS R weggelaten worden, dan zou de afstand van de sensor tot de vatting iets aangepast moeten worden. Door een 'neutraal' filter te gebruiken hoeft dat niet.

Nieuw spiegelsysteem, minder vibraties
Hoe hoger de resolutie van een spiegelreflexcamera, hoe eerder je trillingen terug gaat zien in beeld. Het kiezen van een snelle sluitertijd lost dit deels op. Zelfs dan kan de klap van de spiegel er nog voor zorgen dat de scherpte afneemt als gevolg van de vibraties die dit oplevert. Om optimale resultaten te garanderen wordt daarom vaak gewerkt vanaf statief met de spiegel omhoog geklapt.
Canon heeft de EOS 5DS en 5DSR voorzien van een nieuw spiegelmechanisme dat minder trillingen op moet leveren. Het systeem kan volgens de fabrikant de spiegel gecontroleerd neer laten klappen. Dat resulteert niet alleen in minder vibraties, maar ook in een subtiel geluid. Dat laatste hebben we in de praktijk kunnen ervaren. De camera's zijn behoorlijk stil bij het maken van een foto. Of het 'Mirror Vibration Control System' ook echt zorgt voor scherpere foto's zal in de praktijk moeten blijken.
Autofocus uit de Canon EOS-1D X
Het autofocussysteem in de EOS 5DS en 5DS R is een 'oude bekende'. Canon voorziet de nieuwe camera's van het 61-puntsfocussysteem dat voor het eerst geïntroduceerd werd in de EOS-1D X. Ook beschikken de EOS 5DS en 5DS R over de rgb-meetsensor met 150.000 pixels en Flicker Detection, net als de EOS 7D Mark II.
Ondanks het enorme aantal pixels halen de nieuwe megapixelmonsters een behoorlijke snelheid van 5 beelden per seconde. Een Dual DIGIC 6-beeldprocessor zorgt voor de verwerking van de beelden. Gebruik je een CompactFlash-kaart die voldoet aan de UDMA 7-specificaties, dan passen er 14 raw-bestanden in de buffer. Fotografeer je in jpg, dan houden de EOS 5DS en 5DS R de maximale snelheid een stuk langer vol: je kunt 510 jpg-foto's maken met 5 bps.

Geschikte objectieven?
De EOS 5DS en 5DSR hebben net als de andere dslr's van Canon een EF-vatting. Je kunt er dus het volledige objectievenassortiment op gebruiken. De grote vraag is echter welke objectieven het maximale uit de camera kunnen halen. Een 50,6-megapixelsensor vergt immers heel veel van het glaswerk.
Canon zag deze vraag waarschijnlijk aankomen en liet tijdens de perspresentatie weten dat er al sinds 2010 bij het ontwerpen van objectieven rekening gehouden wordt met hogere resoluties. De fabrikant noemt bijvoorbeeld dat de EF 70-200mm f/2.8L IS USM II ook in staat zou moeten zijn om de pixels tot hun recht te laten komen.
Op de persfoto's van Canon zien we de camera gebundeld met de EF 24-70mm f/2.8L USM II en ook de recent uitgebrachte EF 16-35mm f/4L IS USM zien we langskomen. Architectuurfotografen kunnen de EOS 5DS en 5DS R waarschijnlijk goed benutten in combinatie met tilt-shift-objectieven zoals de TS-E 17mm f/4.
We zijn ook benieuwd hoe objectieven van derden het op de nieuwe megapixelmonsters zullen doen. Het prijzige glaswerk uit de Zeiss Otus-serie lijkt bij uitstek geschikt voor de EOS 5DS en 5DS R. Ook de primes uit de Sigma Art-serie, zoals de uitstekende 50mm en 35mm f/1.4 lijken interessante opties. Tamron heeft al aangegeven dat het nieuwe 15-30mm f/2.8 VC-objectief is ontworpen voor een nieuwe generatie camera's met hoge resolutie.

Testfoto's
Canon gaf ons de kans om na de presentatie in Londen zelf kort aan de slag te gaan met de EOS 5DS en 5DS R. We hebben een aantal foto's kunnen schieten, maar we mogen deze niet in volledige resolutie publiceren gezien de camera's waarmee we werkten preproductie-exemplaren zijn.
Filmfunctie
De Canon EOS 5DS en 5DS R hebben een filmfunctie, maar het is duidelijk dat Canon deze camera's niet op filmmakers richt. De functionaliteit is basaal: filmen kan in 1080p-resolutie met maximaal 30 beelden per seconde. Tijdens de presentatie sloeg Canon de videofunctionaliteit volledig over en ook in het persbericht wordt er geen melding van gemaakt, enkel in de specificatielijst is te zien dat de camera's inderdaad kunnen filmen.
Prijs en beschikbaarheid
Het duurt nog even voordat de Canon EOS 5DS en 5DS R in de winkels liggen. Canon Nederland verwacht dat de camera's rond juni beschikbaar zijn. De EOS 5DS krijgt een adviesprijs van 3549 euro. De EOS 5DS R gaat 3749 euro kosten.
