Een langdurige relatie als fundament
De kiem voor Tony Dočekal Paper Stars ligt in 2022, toen Dočekal Lyric voor het eerst portretteerde. Het meisje was negen jaar oud en woonde in een schoolbus in het zuiden van Arizona, in een afgelegen grensgebied van de Verenigde Staten. Die eerste ontmoeting vormde het begin van een langdurige relatie tussen fotograaf en geportretteerde; een samenwerking die zich niet beperkt tot het vastleggen van momenten, maar zich ontwikkelt in de tijd.
Juist die tijd is een essentieel element in Dočekals werk. Tijd beweegt in seconden en in jaren; identiteit vormt zich, schuift op, wordt herzien. Door Lyric over meerdere jaren te blijven volgen, ontstaat geen momentopname maar een visueel dagboek waarin persoonlijke groei en veranderende omstandigheden in elkaar grijpen.
Opgroeien in een veranderend landschap
Toen Lyric in de schoolbus woonde, zei ze: 'Ik mis alleen mijn vrienden. En papier om op te tekenen.' Die ogenschijnlijk eenvoudige uitspraak resoneert door in de titel Paper Stars. Papier staat hier niet alleen voor expressie, maar ook voor bureaucratie, registratie en de tastbaarheid van dromen.
Lyric at El Pais 2022 ©Tony Dočekal
In de jaren die volgden verhuisde Lyric naar een homestead in de woestijn. Haar leefomgeving veranderde ingrijpend, en daarmee ook haar verhouding tot de wereld om haar heen. De uitgestrekte landschappen van Arizona, de stilte van het grensgebied en de sociale context van een Amerika in transitie vormen het decor waartegen haar identiteit zich ontvouwt.
Dočekal onderzoekt hoe omgeving en dagelijks ritme meeschrijven aan wie iemand wordt. De serie laat zien hoe persoonlijke ontwikkeling nooit losstaat van maatschappelijke verschuivingen. Afstand, onzekerheid en tegenstellingen; thema's die in de Verenigde Staten breed voelbaar zijn, sijpelen door tot in de meest afgelegen gebieden.
Fotografie en video in dialoog
Tony Dočekal Paper Stars bestaat uit zowel fotografie als videowerk. Die combinatie versterkt het gevoel van tijdelijkheid en beweging. Waar de fotografie momenten fixeert, introduceert video een ander ritme: ademhaling, stilte, kleine gebaren die in stilstaande beelden slechts gesuggereerd worden.
De tentoonstelling omvat maar liefst zeventig werken en ontvouwt zich in lagen. Beelden van Lyric worden afgewisseld met landschappen, interieurs en symbolische elementen. Sterren keren terug als motief: van kinderlijke wensbeelden tot de sterren die in een vlag zijn genaaid. Daarmee krijgt het project een subtiele politieke ondertoon, zonder expliciet stelling te nemen.
Lime Eyes 2023 ©Tony Dočekal
De grootste tentoonstelling tot nu toe
Met zeventig werken is Paper Stars de meest omvangrijke presentatie van Dočekal tot nu toe. De tentoonstelling is van 22 februari tot en met 22 maart te zien bij Art Gallery O-68 in Velp. Van 27 tot en met 29 maart wordt een selectie van de serie bovendien getoond tijdens Art Rotterdam.
Voor bezoekers biedt de tentoonstelling niet alleen een inkijk in Lyric's wereld, maar ook in Dočekals werkwijze. Haar praktijk kenmerkt zich door langdurige projecten waarin persoonlijke relaties centraal staan. Tijd, omgeving en individuele verhalen vormen steeds de bouwstenen van haar oeuvre.
Positionering binnen Tony Dočekal's oeuvre
Tony Dočekal (1992, Amsterdam) combineert in haar werk documentaire gevoeligheid met een poëtische beeldtaal. Eerder werd haar werk getoond bij onder meer Biennale Images Vevey, UNSEEN Amsterdam en Museum MORE. In 2024 verscheen haar eerste boek The Color of Money and Trees bij uitgeverij VOID; een publicatie waarin eveneens tijd, landschap en economische realiteit samenkomen.
Portret Tony Dočekal © Jan Ruland van den Brink
Met Tony Dočekal Paper Stars verdiept zij haar onderzoek naar identiteit en omgeving. De serie laat zien hoe fotografie niet alleen registreert, maar ook ruimte biedt voor reflectie. De puberteit wordt hier geen cliché van rebellie, maar een fase van bewerking en herziening van jezelf, van je dromen, van je plaats in de wereld.
Praktische informatie
Tentoonstelling: Paper Stars
Kunstenaar: Tony Dočekal
Locatie: Art Gallery O-68, Velp
Data: 22 februari – 22 maart 2026
Extra presentatie: selectie tijdens Art Rotterdam, 27–29 maart 2026
Met Tony Dočekal Paper Stars bevestigt Dočekal haar positie als maker van langdurige, gelaagde projecten waarin persoonlijke verhalen een bredere maatschappelijke resonantie krijgen. Een tentoonstelling die niet alleen over opgroeien gaat, maar over de sporen die tijd en plaats in een mens achterlaten.
